Tromsø czy Alta na zorzę polarną?
Do Tromsø dolecisz najłatwiej, wybierzesz spośród wielu wycieczek, a między nocnymi wyjazdami masz kawiarnie, muzea i nabrzeże. Alta leży w głębi Finnmarku, jest mniejsza i cichsza, a tamtejsi organizatorzy chwalą się suchszym niebem, choć w żadnym z tych miast nie poprowadzi cię przewodnik mówiący po polsku.
Co rozstrzyga wybór między miastami
Tromsø wygrywa wygodą i ceną, Alta spokojem i mniejszą grupą. Na pierwszy wyjazd z ograniczonym budżetem bralibyśmy Tromsø, a Altę wtedy, gdy wolisz kameralną noc z dala od miejskich świateł i możesz za nią zapłacić wyraźnie więcej. Samo zjawisko nad oboma miastami wygląda tak samo. Oba leżą daleko za kołem podbiegunowym, pod owalem zorzowym, gdzie nawet umiarkowana aktywność Słońca potrafi rozświetlić niebo. Różnicę robią chmury. Tromsø stoi na wyspie otoczonej morzem, Alta na końcu fiordu, tuż przy suchszym interiorze, i od tego zależy, jak daleko przewodnik musi jechać po czyste niebo.
Tromsø, czyli największy wybór
Tromsø leży mniej więcej 350 kilometrów na północ od koła podbiegunowego i ma około 80 000 mieszkańców, więc jak na Arktykę to spore miasto. To najłatwiejsza baza na północy Norwegii, z największą liczbą lotów i wycieczek na zorzę. W ciągu dnia możesz zajrzeć do Katedry Arktycznej z 1965 roku, a zorzę bada się tu naukowo od 1928 roku, kiedy otwarto w mieście obserwatorium.
Za tę wygodę płacisz pogodą wybrzeża. Prąd Zatokowy łagodzi tutejszą zimę jak na tę szerokość geograficzną, ale przynosi znad morza wilgoć, chmury i szybkie zmiany. Dlatego przewodnicy z Tromsø rzadko zostają pod miastem. Przy zachmurzeniu jadą w głąb lądu, czasem kilka godzin, a bywa, że aż do Finlandii. Wycieczka trwa wtedy około sześciu godzin, a do hotelu wracasz grubo po północy. Paszport miej przy sobie, bo Arctic Glow i minibus z ogniskiem mogą przekroczyć granicę.
Najtańsza z naszych pięciu wycieczek rusza właśnie stąd. Za ~88 € jedziesz autobusem Jeshua Tours z bezpłatnymi powtórkami, który ma toaletę na pokładzie, gorące napoje przez całą noc i analizę pogody na żywo z danych satelitarnych. Gdy fotograf ekipy nie złapie cię na zdjęciu z wyraźną zorzą, dopisują cię na kolejny wieczór bez opłaty, ile razy trzeba w czasie pobytu, według ich regulaminu i o ile są miejsca. Mniejszy pojazd i spokojniejszą atmosferę daje minibus Arctic Glow za ~137 €, prowadzony przez rodzinną firmę pary urodzonej na północy Norwegii. Ma 4,9 na 5 z ponad 550 opinii, a obrobione portrety i krajobrazy przychodzą mailem następnego dnia. Kto chce naprawdę długiej nocy, wybiera minibus z ogniskiem Spirit in the Sky za ~118 €, który szuka zorzy od 8 do 10 godzin, z kiełbaskami z grilla i piankami nad ogniem.
Alta, mniejsza i bardziej lądowa
Alta to dużo mniejsze miasto w Finnmarku, położone u końca Altafjordu. Za jego plecami zaczyna się płaskowyż Finnmarku, a dalej granica z Finlandią. Z dala od otwartego morza jest zwykle zimniej i częściej sucho niż na wybrzeżu. Miejscowi organizatorzy opisują klimat Alty jako „suchy i stabilny”. To ich określenie, nie nasz pomiar, ale pasuje do ogólnej różnicy między wybrzeżem a interiorem.
Zorza ma tu długą historię. Norweski fizyk Kristian Birkeland przyjechał na północ w lutym 1897 roku, o mało nie zginął w zamieci śnieżnej, a w 1899 roku miał już obserwatorium zorzy na górze Haldde koło Alty. Siedem razy nominowano go do Nagrody Nobla. W mieście stoi Katedra Zorzy Polarnej, Nordlyskatedralen, otwarta w 2013 roku. Ryty naskalne z Alty, wpisane w 1985 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO, to dobry plan na dzień po nocnym polowaniu.
Co dostajesz na wycieczce z Alty
Naszym wyborem w Alcie jest mała grupa Alta Adventure za ~222 €, najwyżej 13 osób. Odbierają cię z noclegu i odwożą z powrotem, a pasażerów rejsów zabierają z portu Alta Havn. Kombinezon termiczny i buty pożyczasz na miejscu, do tego dostajesz przekąski, ciasto, kanapkę i statywy do aparatu. Plan zależy od nieba. Gdy czyste niebo jest daleko, jedziecie dłużej i robicie krótkie postoje z gorącą czekoladą, a gdy jest blisko, przewodnik rozbija obóz z ogniskiem. W czasie czekania słuchasz o epoce kamienia, kulturze Saamów, wypasie reniferów, drugiej wojnie światowej i dzisiejszym Finnmarku.
Wycieczka trwa cztery godziny i zwykle wracasz do Alty krótko po północy. Organizator podaje, że szansa na zorzę wynosi u niego 80 do 90 %. To jego własna deklaracja, której nie mamy jak sprawdzić. Wyjazd odbywa się przy każdej pogodzie i jest odwoływany tylko wtedy, gdy jazda byłaby niebezpieczna, a wtedy dostajesz pełny zwrot. Zjedz kolację przed wyjazdem. Dzieci poniżej 12 lat nie są przyjmowane, podobnie jak kobiety w ciąży i osoby z problemami z poruszaniem się lub z sercem. Ocena to 4,7 na 5 z ponad 100 opinii, a samego przewodnika goście oceniają na 4,9.
Ceny i czas w terenie obok siebie
Poniżej masz kwoty „od” za osobę. Niektóre zawierają rabat na początek sezonu, a wszystkie zmieniają się z terminem i wybraną opcją.
| Wycieczka | Miasto | Cena od | Czas | Ocena | Przewodnik na żywo |
|---|---|---|---|---|---|
| Autobus Jeshua Tours | Tromsø | ~88 € | ok. 6 godz. | 4,6/5, 2000+ | angielski, hiszpański, polski tylko audio |
| Minibus z ogniskiem | Tromsø | ~118 € | 8 do 10 godz. | 4,8/5, 1500+ | angielski |
| Minibus Arctic Glow | Tromsø | ~137 € | 5 do 8 godz. | 4,9/5, 550+ | angielski |
| Mała grupa Alta Adventure | Alta | ~222 € | 4 godz. | 4,7/5, 100+ | angielski, norweski, hiszpański |
Po przeliczeniu na godzinę różnica rośnie. W autobusie Jeshua Tours płacisz niecałe 15 € za godzinę w terenie, w Alcie około 55 €. W zamian Alta daje odbiór spod drzwi, kombinezon i buty bez dopłaty, jedzenie, statywy i grupę kilka razy mniejszą. Do Jeshua Tours docierasz sam, pod hotel Radisson Blu, na zbiórkę przy jego głównych drzwiach, kombinezon i buty tylko wypożyczasz, a pełnego posiłku nie ma. Wszystkie wycieczki zestawiamy w porównaniu na stronie głównej.
Doliczyć trzeba też dojazd, bo do Alty połączeń lotniczych jest mniej niż do Tromsø. Każdą z pięciu głównych wycieczek anulujesz bez opłat najpóźniej 24 godziny przed wyjazdem, a płatność możesz odłożyć na później.
Alta w grupie do 13 osób
Cztery godziny z odbiorem z noclegu, kombinezonem i butami na miejscu, ogniskiem albo postojami z czekoladą, od ~222 €, 4,7 na 5. Przewodnik mówi po angielsku, norwesku i hiszpańsku.
Tydzień na wybrzeżu i w głębi lądu
Mając tydzień, nie musisz wybierać. Wybrzeże i interior często mają tej samej nocy zupełnie inne niebo, więc kilka dni w Tromsø i kilka w Alcie rozkłada ryzyko chmur na dwa klimaty. W każdym mieście umów wycieczkę na początek pobytu, a kolejne wieczory zostaw jako zapas. Na przejazd, samolotem albo drogą, przeznacz cały dzień, bo zimą na północy nic nie dzieje się szybko.
Prognozę sprawdzaj codziennie po południu. Do chmur wystarczy norweska aplikacja pogodowa Yr, a aktywność, księżyc i długość ciemności omawiamy w poradniku jak czytać prognozę zorzy w Norwegii. Przy chmurach nad Tromsø wycieczka i tak pojedzie daleko w głąb lądu. W Alcie interior masz pod ręką, ale gdy nad całym Finnmarkiem wisi niż, nawet tam niebo bywa zasłonięte.
Gdy zależy ci na polskim przewodniku
Ani w Tromsø, ani w Alcie nie znajdziesz wycieczki z przewodnikiem mówiącym po polsku na żywo. Mała grupa z Alty podaje angielski, norweski i hiszpański. Jeshua Tours ma polski tylko jako audioprzewodnik, słuchawki bierzesz własne. Arctic Glow i Spirit in the Sky prowadzą po angielsku, choć polscy goście dają im pełne pięć gwiazdek. Jedna z polskich opinii o Arctic Glow mówi, że mimo złej pogody organizator zrobił wszystko, by zwiększyć ich szanse, i zobaczyli aktywność zorzy.
Jedyną wycieczką na zorzę w całej Norwegii, która w ofercie GetYourGuide wymienia przewodnika mówiącego po polsku, jest wycieczka na Lofotach z przewodnikiem-fotografem, od ~152 €. Opinii po polsku jeszcze tam nie ma, więc język potwierdź dla swojego terminu. Lofoty to zupełnie inny krajobraz niż Tromsø i Alta, z górami wyrastającymi z morza, a piszemy o nich w poradniku zorza polarna na Lofotach. Jak sprawdzić język każdej wycieczki i co pomaga, gdy przewodnik mówi tylko po angielsku, wyjaśniamy w tekście wycieczki na zorzę z polskim przewodnikiem.